Sarbagyan

Class 11-Unit_1//Session_1

 

খালী ঠাই পূৰণ কৰা (Fill in the Blanks)

১. নিয়ন্ত্ৰিত পৰিৱেশত পুলি বা ৰোপণ সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা ঠাই টুকুৰাক ________ বুলি জনা যায়।

উত্তৰ: নাৰ্ছাৰী (Nursery)

২. লেণ্ডস্কেপিং বা উদ্যান শস্যৰ চলি থকা প্ৰকল্পৰ বাবে স্থাপন কৰা নাৰ্ছাৰীৰ প্ৰকাৰ হ’ল ________।

উত্তৰ: অস্থায়ী নাৰ্ছাৰী (Temporary nursery)

৩. অস্থায়ী নাৰ্ছাৰীক ________ নাৰ্ছাৰী বুলিও জনা যায়।

উত্তৰ: ‘নিয়মীয়াকৈ স্থান সলনি কৰা’ বা ‘স্থানভিত্তিক নাৰ্ছাৰী’ (Nursery on site / Seasonal nursery)

৪. স্থায়ী নাৰ্ছাৰীক ________ নাৰ্ছাৰী বুলিও ক’ব পাৰি।উত্তৰ: ব্যৱসায়িক নাৰ্ছাৰী (Commercial nursery)

৫. বাণিজ্যিক নাৰ্ছাৰীয়ে প্ৰয়োজন হ’লেই অবিৰতভাৱে ________ যোগান ধৰে।

উত্তৰ: উন্নত মানৰ ৰোপণ সামগ্ৰী বা পুলি (Quality planting material / Seedlings)

২. বহু বিকল্পধৰ্মী প্ৰশ্ন (Multiple Choice Questions)

১. নাৰ্ছাৰীয়ে মূল পথাৰত শস্যৰ সামগ্ৰিক সময় ———।(a) হ্ৰাস কৰে (reduces)

(b) অনুকূল কৰে (optimises)

(c) সৰ্বাধিক কৰে (maximises)

(d) ওপৰৰ এটাও নহয়

উত্তৰ: (a) হ্ৰাস কৰে (reduces)

২. অস্থায়ী নাৰ্ছাৰী হ’ল—(a) ঋতুভিত্তিক ৰোপণৰ বাবে

(b) থিতাতে থকা নাৰ্ছাৰী (nursery on site)

(c) বনাঞ্চল আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলত ৰোপণৰ বাবে

(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা

উত্তৰ: (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা

৩. সুৰক্ষিত গাঁথনি বা আৱৰণৰ অধীনত স্থাপন কৰা নাৰ্ছাৰীক জনা যায়—

(a) হাই-টেক নাৰ্ছাৰী (hi-tech nursery)

(b) কাৰিকৰী নাৰ্ছাৰী (technical nursery)

(c) কম খৰচী নাৰ্ছাৰী (low-cost nursery)

(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা

উত্তৰ: (a) হাই-টেক নাৰ্ছাৰী (hi-tech nursery)

৪. চাইট’কাইনিন (Cytokinins) হ’ল এনে এবিধ হৰম’ন যিয়ে ________ ত সহায় কৰে।

(a) কোষ বিভাজন (cell division)

(b) কোষ দীৰ্ঘীকৰণ (cell elongation)

(c) পকিবলৈ (ripening)

(d) কোষ বৃদ্ধি (cell enlargement)

উত্তৰ: (a) কোষ বিভাজন (cell division)

৫. উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি ত্বৰান্বিত বা প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ অতি কম পৰিমাণে প্ৰয়োগ কৰা জটিল জৈৱিক যৌগবোৰ হ’ল—

(a) PGRs (Plant Growth Regulators)

(b) মাইক্ৰ’-এলিমেণ্টছ (micro-elements)

(c) জৈৱিক সাৰ (organic fertiliser)

(d) মেক্ৰ’-এলিমেণ্টছ (macro-elements)

উত্তৰ: (a) PGRs

বিষয়ভিত্তিক প্ৰশ্ন (Subjective Questions)

১. আপুনি নাৰ্ছাৰীখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি ভাবেনে? (Do you think nurseries are important?)

উত্তৰ: হয়, নাৰ্ছাৰী বা উদ্ভিদ উৎপাদন কেন্দ্ৰ অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল:

পুলিৰ সুৰক্ষা: সৰু আৰু দামী হাইব্ৰিড বীজবোৰ পথাৰত পোনে পোনে সিঁচিলে নষ্ট হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে, কিন্তু নাৰ্ছাৰীত যত্ন ল’লে লোকচান বহুত কমে।

অধিক অংকুৰণ ক্ষমতা: কম ঠাইতে উন্নত পৰিৱেশ দি বীজৰ অংকুৰণৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।

কম খৰচ আৰু সহজ যতন: কম ঠাইত থকা বাবে পুলি অৱস্থাত ৰোগ, পোক-পৰুৱা আৰু বনবাট সহজে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি।

পথাৰত সময় ৰাহি: নাৰ্ছাৰীত পুলি ডাঙৰ হৈ থকা সময়খিনিত মূল পথাৰখনত আগৰ শস্য চপাই মাটি প্ৰস্তুত কৰি ৰাখিব পাৰি, যাৰ ফলত মূল পথাৰত শস্যৰ ম্যাদ প্ৰায় এমাহ কমি যায়।

২. নাৰ্ছাৰীৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰবোৰ কি কি? যিকোনো এটাৰ উপকাৰিতা বৰ্ণনা কৰা। (What are the different kinds of nurseries? Describe the benefits of one of them.)

উত্তৰ: নোটছ অনুসৰি নাৰ্ছাৰীক মূলত তিনিটা ভিত্তিৰ ওপৰত ভাগ কৰা হৈছে:

সময় বা স্থায়িত্বৰ ভিত্তিত: অস্থায়ী নাৰ্ছাৰী (Temporary) আৰু স্থায়ী নাৰ্ছাৰী (Permanent)।

উৎপাদিত উদ্ভিদৰ ভিত্তিত: ফুলৰ নাৰ্ছাৰী (Ornamental), পাচলিৰ নাৰ্ছাৰী (Vegetable), ফল-মূলৰ নাৰ্ছাৰী (Fruit plant) আৰু বনাঞ্চলৰ নাৰ্ছাৰী (Forest nursery)।

গাঁথনিৰ ভিত্তিত: মুকলি পথাৰৰ নাৰ্ছাৰী (Open field) আৰু হাই-টেক নাৰ্ছাৰী (Hi-tech – যেনে পলিহাউচ, নেট হাউচ আদি)।

অস্থায়ী নাৰ্ছাৰীৰ উপকাৰিতা (Benefits of Temporary Nursery): ই অতি কম খৰচতে আৰু কোনো স্থায়ী আন্তঃগাঁথনি নোহোৱাকৈ নিৰ্দিষ্ট প্ৰকল্প বা ঋতুৰ বাবে স্থাপন কৰিব পাৰি।যিহেতু এই নাৰ্ছাৰী কাম চলি থকা ঠাইতে (on-site) কৰা হয়, গতিকে পুলি পৰিবহনৰ খৰচ বাচে।পুলি স্থানান্তৰ কৰোঁতে হোৱা আঘাত (transitional shock) আৰু পুলি মৰি যোৱাৰ হাৰ একেবাৰে কম হয়।

৩. উদ্ভিদ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰক (PGR) কিয় ব্যৱহাৰ কৰা হয়? (Why are Plant Growth Regulators used?)

উত্তৰ: উদ্ভিদ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰক (PGR) বা প্লান্ট হৰম’নসমূহ অতি কম পৰিমাণে ব্যৱহাৰ কৰি উদ্ভিদৰ স্বাভাৱিক বৃদ্ধিক নিয়ন্ত্ৰণ বা পৰিৱৰ্তন কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল:

1. ফুল ফুলাৰ প্ৰক্ৰিয়া, উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি আৰু ফুল-ফলৰ উৎপাদন নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ।

2. ডাল কাটি কৰা ৰোপণত (Cuttings): শিপা সোনকালে ওলাবলৈ (যেনে: Auxin – IBA, NAA ৰ ব্যৱহাৰ)।

3. কোষ বিভাজন আৰু বৃদ্ধি: উদ্ভিদৰ ডাল-পাত আদি বৃদ্ধি কৰিবলৈ (যেনে: Cytokinins আৰু Gibberellins)।

4. ফল পকিবলৈ: ফল-মূল সোনকালে আৰু একেলগে পকাবৰ বাবে (যেনে: Ethylene বা Ethephon)।