Class_11/Unit_3//Session_1

A. Fill in the Blanks (খালী ঠাই পূৰণ কৰা)

১. মাটি ওভতাই দিবলৈ বা  (furrows) কাটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিবিধক নাঙল (Plough / Mouldboard plough) বুলি কোৱা হয়।

২. মোল্ডব’ৰ্ড নাঙলে (Mouldboard plough) প্ৰায় ২০ ছেণ্টিমিটাৰ (20 cm) বা তাতকৈ বেছি গভীৰতাৰ সীৰলু মেলিব পাৰে।

৩. এঠালতীয়া মাটিত (sticky soil) ডিস্ক নাঙলে (Disc plough) ভালদৰে কাম কৰে।

৪. ছাব-ছইল ছিংগল আৰ্ম নাঙল (Sub-soil single arm plough / Patashi plough) মাটিৰ তলত ৫০ ছেণ্টিমিটাৰ (50 cm) গভীৰতালৈকে সুমুৱাই দিব পাৰি।

৫. কাল্টিভেটৰ (Cultivator) এবিধ এনেকুৱা সঁজুলি যিয়ে মধ্যৱৰ্তী হাল বোৱা (intermediary ploughing) আৰু হেৰ’য়িং (harrowing / মৈ দিয়াৰ দৰে মাটি গুড়ি কৰা) কাম কৰে।

B. Multiple Choice Questions (বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন – MCQ)

১. কাল্টিভেটৰে মাটিত কি বজাই ৰখাত সহায় কৰে?

(a) tillage (মাটি চহ কৰা)

(b) tilth (মাটিৰ উত্তম অৱস্থা বা গুণাগুণ)

(c) landscaping (ভূমি ৰূপান্তৰণ)

(d) fertility (উৰ্বৰতা)

উত্তৰ: (b) tilth

২. ডাঙৰ চপৰা ভাঙি মাটি মিহি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিবিধ হ’ল:

(a) harrow (হেৰ’)

(b) plough (নাঙল)

(c) level board (সমতল কৰা বোৰ্ড)

(d) rotavator (ৰোটাভেটৰ)

উত্তৰ: (a) harrow

৩. পথাৰখন সমতল কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিবিধক কোৱা হয়:

(a) harrow (হেৰ’)

(b) cultivator (কাল্টিভেটৰ)

(c) rotavator (ৰোটাভেটৰ)

(d) plank (মৈ বা কাঠৰ তক্তা)

উত্তৰ: (d) plank

১. Describe various types of implements used for field preparation.(পথাৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ সঁজুলিবোৰৰ বৰ্ণনা কৰা।)

উত্তৰ: পথাৰ বা মাটি প্ৰস্তুত কৰিবলৈ মূলতঃ তলত দিয়া সঁজুলিবোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:

1. নাঙল (Plough): মাটি ওভতাই দিবলৈ আৰু দীঘলীয়া সীৰলু (furrows) কাটিবলৈ ই ব্যৱহাৰ হয়। ইয়াৰ কেইটামান প্ৰকাৰ হৈছে:

a) মোল্ডব’ৰ্ড নাঙল (Mouldboard plough): ই কাৰ্বন ষ্টীলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। ই প্ৰায় ২০ ছেণ্টিমিটাৰ বা তাতকৈ বেছি গভীৰতাত মাটি খান্দি এফালে ওভতাই পেলায়।

b) ডিস্ক নাঙল (Disc plough): ইয়াত ঘূৰণীয়া তীখাৰ ডিস্ক (চকা) থাকে। চিলচিলীয়া, এঠালতীয়া বা টান আৰু শুকান মাটিত কাম কৰিবলৈ এই নাঙল অতি উপযোগী।

c) ছাব-ছইল ছিংগল আৰ্ম নাঙল (Sub-soil single arm plough / Patashi plough): টান মাটিৰ তলৰ কঠিন তৰপ (hard pan) ভাঙিবলৈ আৰু পানী ওলাই যোৱা ব্যৱস্থা (drainage) উন্নত কৰিবলৈ ইয়াক মাটিৰ ৫০ ছেণ্টিমিটাৰ গভীৰলৈকে সুমুৱাই চহোৱা হয়।

2. হেৰ’ (Harrows): নাঙলেৰে চহোৱাৰ পিছত মাটিৰ ডাঙৰ চপৰাবোৰ ভাঙি, বন-বাত নষ্ট কৰি মাটি মিহি কৰিবলৈ হেৰ’ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এইবোৰ ডিস্ক, স্পাইক বা ব্লেড প্ৰকাৰৰ হ’ব পাৰে।

3. কাল্টিভেটৰ (Cultivator): ই মাটি জোকাৰি ঢিলা কৰি দিয়ে, বন উভালি পেলায় আৰু মাটিৰ বায়ু চলাচল (aeration) উন্নত কৰে। ই পানী আৱদ্ধ হৈ থকা আৰু বাষ্পীভৱন প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰে।

4. কাঠৰ তক্তা বা মৈ (Plank): ই এবিধ গধুৰ কাঠৰ কুণ্ডা, যাৰ দ্বাৰা খেতিৰ মাটি সমান (leveling) কৰা হয় আৰু বীজ সিঁচাৰ পিছত মাটিখিনিক কম্পেক্ট বা চপৰা খাই পৰাত সহায় কৰে যাতে বীজবোৰ ভালদৰে মাটিৰ তলত সোমাই থাকে।

২. Write in brief about the following:(তলত দিয়াবোৰৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা:)

(i) Harrow (হেৰ’)

পৰিচয়: হেৰ’ হৈছে মাটি প্ৰস্তুত কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সঁজুলি যিটো প্ৰাথমিক হাল বোৱাৰ পিছত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

কাম: ই মাটিৰ ডাঙৰ ডাঙৰ চপৰাবোৰ (clods) ভাঙি গুড়ি কৰে, খেতি পথাৰৰ অপতৃণ বা বন-বাত কাটি ধ্বংস কৰে আৰু মাটিৰ ওপৰিভাগ মিহি কৰি তোলে।

প্ৰকাৰ: হেৰ’ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ হ’ব পাৰে, যেনে— ডিস্ক (disc), স্পাইক (spike), স্প্ৰিং (spring) বা ব্লেড (blade) টাইপ।

(ii) Cultivator (কাল্টিভেটৰ)

পৰিচয়: কাল্টিভেটৰ এবিধ যান্ত্ৰিক সঁজুলি যাৰ সহায়ত মাটিৰ মধ্যৱৰ্তী চঁহ পৰ্ব (intermediary ploughing) আৰু হেৰ’য়িং দুয়োটা কামেই কৰিব পাৰি।

কাম: ই মাটিডোখৰ তল-ওপৰ কৰি জোকাৰি দিয়ে আৰু ঢিলা (loosening) কৰি তোলে। ইয়াৰ ফলত মাটিৰ টান চপৰাবোৰ ভাঙি যায়, বন-বাত নষ্ট হয় আৰু মাটিত বায়ু চলাচল বৃদ্ধি পায়। তদুপৰি, ই পানী বৈ যোৱা (run-off) আৰু মাটিৰ পৰা পানী বাষ্প হৈ উৰি যোৱা হ্ৰাস কৰে।

প্ৰকাৰ: কাল্টিভেটৰসমূহ সাধাৰণতে চভল (shovel), ডিস্ক (disc) আৰু ব্লেড (blade) প্ৰকাৰৰ পোৱা যায়।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *