A. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা (Multiple Choice Questions)
১. কাঠ, কাগজ, কাপোৰ, জাবৰ আৰু প্লাষ্টিকৰ দ্বাৰা কোনটো শ্ৰেণীৰ (Class) জুই লাগে?
(ক) Class A
(খ) Class B
(গ) Class C
(ঘ) Class K
উত্তৰ: (ক) Class A
২. পানী (Water) আৰু ফেন (Foam) ব্যৱহাৰ কৰা অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ কোন শ্ৰেণীৰ জুইৰ বাবে আটাইতকৈ উপযোগী?
(ক) Class D
(খ) Class B
(গ) Class C
(ঘ) Class A
উত্তৰ: (ঘ) Class A
৩. শুকান গুড়ি (Dry powder) অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ কোন শ্ৰেণীৰ জুইৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(ক) Class B
(খ) Class D
(গ) Class C
(ঘ) Class A
উত্তৰ: (খ) Class D
৪. ব্যক্তিগত সুৰক্ষা সঁজুলিৰ (Personal Protective Equipment – PPE) ভিতৰত তলৰ কোনটো অন্তৰ্ভুক্ত?
(ক) কেঁচি (scissors)
(খ) ফৰচেপ (forcep)
(গ) এপ্ৰন (apron)
(ঘ) টুইজাৰ (tweezers)
উত্তৰ: (গ) এপ্ৰন (apron)
B. খালী ঠাই পূৰণ কৰা (Fill in the Blanks)
১. জুই নুমুৱাবলৈ ________ য়ে উত্তাপ উপাদানটো নাইকিয়া কৰি কাম কৰে।
উত্তৰ: পানী (Water)
২. ৱেট কেমিকেল (Wet chemical)-এ উত্তাপ নাইকিয়া কৰাৰ লগতে ________ আৰু ইন্ধনৰ মাজত এক বাধা সৃষ্টি কৰে।
উত্তৰ: অক্সিজেন (Oxygen)
৩. কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড (Carbon dioxide) অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ ________ জুই নিৰ্বাপনৰ ক্ষেত্ৰত কাৰ্যকৰী।
উত্তৰ: বৈদ্যুতিক (Electrical)
৪. ________ য়ে ক্ৰছ-সংক্ৰমণ (cross-infection) ৰোধ কৰে আৰু ৰাসায়নিক ধোঁৱা উশাহত সোমোৱাত বাধা দিয়ে।
উত্তৰ: মাস্ক (Mask)
C. চমু আৰু দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ (Subjective Questions)
প্ৰশ্ন ১: ইলেক্ট্ৰ’কিউচন (Electrocution) মানে কি? মানৱ শৰীৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱবোৰ লিখা।
উত্তৰ:ইলেক্ট্ৰ’কিউচনৰ সংজ্ঞা: যেতিয়া এজন ব্যক্তি বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ হ’ব পৰাকৈ উচ্চ ভল্টেজৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে আৰু তাৰ ফলত শৰীৰত গুৰুতৰ আঘাত হয় বা মৃত্যু ঘটে, তাকে ইলেক্ট্ৰ’কিউচন (Electrocution) বোলা হয়।
ইয়াৰ প্ৰভাৱসমূহ:জুইত পোৰা বা ঘাঁ (Burns): বিদ্যুৎ প্ৰৱাহৰ ফলত ছাল আৰু ভিতৰৰ অংগসমূহত গুৰুতৰ ঘাঁৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ৫০০ ভল্টতকৈ অধিক শ্বকে হৃদযন্ত্ৰ পৰ্যন্ত ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে।
স্নায়বিক প্ৰভাৱ (Neurological effects): ই স্নায়ুতন্ত্ৰত গুৰুতৰ সমস্যা সৃষ্টি কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত হৃদস্পন্দন তথা হাওঁফাওঁৰ কাৰ্যক্ষমতা বাধাগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে।
হৃদযন্ত্ৰৰ কম্পন (Ventricular Fibrillation): ৫০ বা ৬০ হাৰ্টজৰ (Hz) অল্টাৰনেটিং কাৰেণ্টে হৃদযন্ত্ৰৰ মাংসপেশীৰ স্বাভাৱিক গতি অনিয়মীয়া কৰি তোলে, যাৰ ফলত হৃদস্পন্দন একেবাৰে বন্ধ হৈ যাব পাৰে।
হাড়ৰ ক্ষতি (Damage to bones): তীব্ৰ পেশী সংকোচনৰ ফলত হাড় ভগা বা গাঁঠি স্থানচ্যুত (dislocation) হ’ব পাৰে।
শ্বাসতন্ত্ৰৰ ক্ষতি (Damage to respiratory system): শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ মাংসপেশীবোৰ নিষ্ক্ৰিয় (paralyse) হৈ পৰি উশাহ-নিশাহ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হ’ব পাৰে।
প্ৰশ্ন ২: বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰৰ (Fire Extinguishers) বিষয়ে এটা চমু টোকা লিখা।
উত্তৰ:জুইৰ উৎস আৰু ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:
পানীৰ অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ (Water Extinguisher): ই উত্তাপ হ্ৰাস কৰি কাঠ, কাগজ, কাপোৰ আদিৰ দৰে সাধাৰণ বস্তুৰ জুই (Class A) নুমুৱাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৈদ্যুতিক বা তেলৰ জুইত পানী ব্যৱহাৰ কৰা অনুচিত।
ফেন অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ (Foam Extinguisher): ই জ্বলনশীল জুলীয়া পদাৰ্থ যেনে ৰং, তেল, গ্ৰীজ আদিৰ জুই (Class B) আৰু Class A জুই নুমুৱাবলৈ ব্যৱহাৰ হয়।
কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ (CO_2 Extinguisher): ই অক্সিজেনৰ যোগান বন্ধ কৰি আৰু শীতল কৰি বিশেষকৈ বৈদ্যুতিক সঁজুলিৰ জুই (Class C) আৰু Class B জুই নিৰ্বাপন কৰে।
শুকান ৰাসায়নিক/গুড়ি অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ (Dry Chemical / Powder): ইয়াক সাধাৰণতে ‘মাল্টিপাৰ্পাজ’ যন্ত্ৰ বুলি কোৱা হয়। শুকান গুড়ি (Dry powder) যন্ত্ৰবোৰ জ্বলনশীল ধাতুৰ জুইৰ (Class D) বাবে উপযুক্ত।
ৱেট কেমিকেল অগ্নিনিৰ্বাপক যন্ত্ৰ (Wet Chemical Extinguisher): পাকঘৰত ব্যৱহৃত ৰন্ধন তেল, চৰ্বি আদিৰ পৰা লগা জুই (Class K) নিৰ্বাপনৰ বাবে এই যন্ত্ৰটো কাৰ্যকৰী।
