A. Fill in the Blanks (খালী ঠাই পূৰণ কৰা)
১. নাৰ্চাৰীত বীজ সিঁচাৰ আটাইতকৈ উত্তম পদ্ধতিটো হ’ল __________।
উত্তৰ: শাৰীবদ্ধ পদ্ধতি / শাৰী কৰি সিঁচা (Line sowing)
২. অধিক মূল্যৱান বা বছৰেকীয়া বীজবোৰ সাধাৰণতে __________ ত সিঁচাটো পছন্দ কৰা হয়।
উত্তৰ: প্লাগ ট্ৰে বা প্ৰ’-ট্ৰে (Plug trays / Pro-trays)
৩. এটা আদৰ্শ টাবৰ মাটিৰ মিশ্ৰণৰ (Potting medium) __________ ক্ষমতা ভাল হ’ব লাগে।
উত্তৰ: পানী ধৰি ৰাখিব পৰা (Water-holding)
৪. নাৰ্চাৰী অৱস্থাত পুলি গছৰ এটা সুলভ আৰু মাৰাত্মক ৰোগ হ’ল __________।
উত্তৰ: ডেম্পিং-অফ / পুলি পঁচা ৰোগ (Damping-off)
৫. ব্যৱসায়িকভাৱে কটা কাণ্ড বা শিপাৰ সহায়ত বংশবৃদ্ধি কৰাটো উদ্ভিদৰ __________ ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি।
উত্তৰ: অংগজ বংশবিস্তাৰ (Vegetative propagation)
৬. গছ এডাল এটা টাবৰ পৰা আন এটা টাবলৈ স্থানান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াক __________ বুলি কোৱা হয়।
উত্তৰ: ৰিপটিং / পুনৰ টাবত ৰোপণ (Repotting)
B. Multiple Choice Questions (বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন)
১. সাধাৰণতে বীজবোৰ তাৰ __________ ৰ ৩-৪ গুণ গভীৰতাত সিঁচিব লাগে।
(a) ব্যাসাৰ্ধ (Radius)
(b) ব্যাস (Diameter)
(c) দৈৰ্ঘ্য (Length)
(d) প্ৰস্থ (Width)
উত্তৰ: (b) ব্যাস (Diameter)
২. টাবৰ মাটিৰ মিশ্ৰণটোত (Potting mixture) তলৰ কোনটো গুণ থকা উচিত?
(a) পৰ্যাপ্ত পুষ্টি যোগান ধৰিব পৰা ক্ষমতা
(b) ভাল পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা (Good drainage)
(c) ভাল পানী ধৰি ৰাখিব পৰা ক্ষমতা (Water-holding capacity)
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
উত্তৰ: (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
৩. ‘ডেম্পিং-অফ’ (Damping-off / পুলি পঁচা ৰোগ) সাধাৰণতে কিহৰ বাবে বেছিকৈ বৃদ্ধি পায়?
(a) প্ৰখৰ সূৰ্যৰ পোহৰ (High sunlight)
(b) উচ্চ উষ্ণতা (High temperature)
(c) নিম্ন উষ্ণতা (Low temperature)
(d) অধিক আৰ্দ্ৰতা (High humidity)
উত্তৰ: (d) অধিক আৰ্দ্ৰতা (High humidity)
৪. গছ এডাল এটা টাবৰ পৰা আন এটা টাবলৈ স্থানান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াক কি বুলি কোৱা হয়?
(a) ডিপটিং (Depotting)
(b) পটিং (Potting)
(c) ৰিপটিং (Repotting)
(d) ট্ৰান্সপ্লানটিং (Transplanting)
উত্তৰ: (c) ৰিপটিং (Repotting)
C. Subjective questions
১. What are the different methods of seed sowing? (বীজ সিঁচাৰ বিভিন্ন পদ্ধতিসমূহ কি কি?)
উত্তৰ: নাৰ্চাৰীত বীজ সিঁচাৰ প্ৰধান পদ্ধতিসমূহ হ’ল:
ব্ৰডকাষ্টিং বা সিঁচৰণ পদ্ধতি (Broadcasting): এই পদ্ধতিত প্ৰস্তুত কৰি লোৱা নাৰ্চাৰীৰ তলীত বীজবোৰ হাতেৰে ছতিয়াই দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত শুকান গোবৰ বা পচন সাৰেৰে পাতলকৈ ঢাকি দিয়া হয়। এই পদ্ধতিত বীজবোৰ সমদূৰত্বত নপৰে আৰু বীজৰ প্ৰয়োজনো বেছি হয়।
শাৰীবদ্ধ পদ্ধতি (Line sowing): এইটো নাৰ্চাৰীৰ বাবে আটাইতকৈ উত্তম পদ্ধতি। ইয়াত এডাল কাঠিৰ সহায়ত নিৰ্দিষ্ট দূৰত্বত পথালিকৈ পাতল নলা (trenches) খন্দা হয় আৰু তাত বীজবোৰ এটা এটাকৈ সমদূৰত্বত সিঁচা হয়।
প্লাগ ট্ৰেত বীজ সিঁচৰণ (Seed sowing in plug trays): প্লাষ্টিকৰ সৰু সৰু ফুটা থকা ট্ৰে (Pro-trays) সমূহত ক’ক’পিট (coco peat) ভৰাই তাত এটা এটাকৈ বীজ সিঁচা হয়। বিশেষকৈ হাইব্ৰিড বা দামী বীজৰ বাবে এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২. How are seeds sown in plug trays? (প্লাগ ট্ৰেত বীজ কেনেকৈ সিঁচা হয়?)
উত্তৰ: প্লাগ ট্ৰে বা প্ৰ’-ট্ৰেত বীজ সিঁচাৰ পদ্ধতিটো তলত দিয়া ধৰণৰ:
প্ৰথমে প্লাষ্টিকৰ প্লাগ ট্ৰেবোৰ পানী ধৰি ৰাখিব পৰা মাধ্যম যেনে— ক’ক’পিট (coco peat) ৰে সম্পূৰ্ণকৈ ভৰাই লোৱা হয়।
ইয়াৰ পিছত প্ৰতিটো ফুটাৰ ঠিক মাজমজিয়াত আঙুলিৰ মূৰেৰে প্ৰায় ০.৫ ছেণ্টিমিটাৰ গভীৰতাৰ সৰু সৰু গাত কৰা হয়।
এই গাতবোৰত এটাকৈ বীজ দি মাটি বা ক’ক’পিটেৰে ঢাকি দিয়া হয়।
শেষত মাটিখিনিত জিপাল ভাব বজাই ৰাখিবলৈ ঝাৰী বা স্প্ৰিংকলাৰৰ (sprinkler) সহায়ত পাতলকৈ পানী ছতিয়াই দিয়া হয়।
৩. What is potting? Demonstrate the method of potting. (পটিং বা টাবত গছ ৰোৱা মানে কি? পটিং কৰাৰ পদ্ধতিটো প্ৰদৰ্শন কৰা।)
উত্তৰ: পটিং (Potting): পুলি বা কটা কাণ্ডৰ পৰা গজা নতুন গছ এডাল নাৰ্চাৰীৰ তলী বা পলিথিন বেগৰ পৰা তুলি আনি মাটিৰ মিশ্ৰণ থকা টাবত স্থানান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াকে পটিং বোলা হয়।
পটিং কৰাৰ পদ্ধতি (Method of Potting):
টাব নিৰ্বাচন আৰু প্ৰস্তুতি: গছৰ আকাৰ আৰু তাৰ বৃদ্ধিৰ ধৰণ চাই এটা উপযুক্ত টাব বাছি লোৱা হয়। টাবটোৰ তলিত থকা পানী ওলাই যোৱা ফুটাটো (drainage hole) শিলেৰে/পাথৰে ঢাকি দিয়া হয় যাতে মাটি উটি নাযায়।
Pot filling: ফুটাটোৰ ওপৰত ৩-৫ ছেণ্টিমিটাৰ ডাঠকৈ সৰু সৰু ইটা বা শিলৰ টুকুৰা (crocks) দিয়া হয় আৰু তাৰ ওপৰত ডাঠ বালি দিয়া হয়, যাতে অতিৰিক্ত পানী সহজতে ওলাই যাব পাৰে।
মাটিৰ মিশ্ৰণ ভৰোৱা: ইয়াৰ পিছত টাবটোৰ বাকী থকা অংশ পটিং মিশ্ৰণ (মাটি, বালি আৰু সাৰৰ মিশ্ৰণ) ৰে ভৰোৱা হয়। কিন্তু টাবৰ একেবাৰে ওপৰৰ ফালৰ পৰা ২.৫ ছেণ্টিমিটাৰ অংশ পানী ধৰি ৰাখিবৰ বাবে খালি ৰখা হয়।
গছ ৰোপণ (Planting): নাৰ্চাৰীৰ পৰা সাৱধানে শিপাৰ সৈতে মাটিখিনিসহ (root ball) পুলিটো তুলি আনি টাবৰ সোঁ-মাজত বহুৱাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত চাৰিওফালে মাটি দি গছজোপাৰ গুৰিটো আঙুলিৰে অলপ টানকৈ হেঁচি দিয়া হয়।
পানী দিয়া: ৰোপণ কাৰ্য শেষ হোৱাৰ লগে লগে ঝাৰীৰে গছজোপাত পানী দিয়া হয়।
৪. Explain the hardening of plants in a nursery. (নাৰ্চাৰীত পুলি গছৰ দৃঢ়ীকৰণ বা ‘হাৰ্ডেনিং’ প্ৰক্ৰিয়াটো ব্যাখ্যা কৰা।)
উত্তৰ: পুলি গছৰ দৃঢ়ীকৰণ (Hardening of plants): নাৰ্চাৰীৰ সুৰক্ষিত পৰিৱেশৰ পৰা মূল পথাৰ বা মুকলি ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ আগতে পুলিবোৰক বাহিৰৰ প্ৰতিকূল পৰিৱেশ সহ্য কৰিব পৰাকৈ গঢ়ি তোলা প্ৰক্ৰিয়াটোক ‘হাৰ্ডেনিং’ বা দৃঢ়ীকৰণ বোলা হয়।
পদ্ধতি: পুলিবোৰ মূল পথাৰত ৰোপণ কৰাৰ কেইদিনমান আগৰ পৰা নাৰ্চাৰীৰ তলীত পানী দিয়াটো বন্ধ বা কম কৰি দিয়া হয়।
প্ৰয়োজনীয়তা: এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত পুলিবোৰে পথাৰলৈ নিয়াৰ পিছত পোৱা আঘাত (transplanting shock) সহ্য কৰিব পাৰে। লগতে যেতিয়া পথাৰ প্ৰস্তুত কৰাত পলম হয় বা পুলিবোৰ জোখতকৈ ডাঙৰ হৈ যায়, তেতিয়া সিহঁতৰ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈও এই হাৰ্ডেনিং পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হয়।
৫. Describe the common nursery insect pests and diseases. How can they be controlled? (নাৰ্চাৰীত দেখা দিয়া সাধাৰণ কীট-পতংগ আৰু ৰোগসমূহ বৰ্ণনা কৰা। সিহঁতক কেনেকৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি?)
উত্তৰ: নাৰ্চাৰীত দেখা দিয়া প্ৰধান ৰোগ আৰু কীটসমূহ তলৰ তালিকাত দিয়া ধৰণৰ:
Leave a Reply