A. Fill in the Blanks (খালী ঠাই পূৰণ কৰা)
1. Nitrogen in ammonia form takes 20–30 days after application to be available to plant. এমোনিয়া ৰূপত থকা নাইট্ৰ’জেন প্ৰয়োগ কৰাৰ ২০-৩০ দিন পিছতহে উদ্ভিদে লাভ কৰে।
2. A fertilizer is readily soluble and easily available to the plant Foliar application. এবিধ সাৰ যিটো সহজে দ্ৰৱণীয় আৰু উদ্ভিদৰ বাবে অতি সহজে উপলব্ধ হয়, তাক পত্ৰীয় প্ৰয়োগ (Foliar application) বোলা হয়।
4. Uniform spreading of manure or fertilizers by hand over the entire surface of field is termed as Broadcasting. হাতেৰে সমগ্ৰ পথাৰখনতে সাৰ সমভাৱে ছতিয়াই দিয়াক সম্প্ৰসাৰণ বা ব্ৰডকাষ্টিং (Broadcasting) বুলি কোৱা হয়।
5. Spreading or broadcasting of fertilizers in the standing crop is known as Top dressing. ঠিয় হৈ থকা বা বাঢ়ি অহা শস্যৰ ওপৰত সাৰ ছতিয়াই দিয়াক টপ ড্ৰেচিং (Top dressing) বুলি জনা যায়।
6. When fertiliser is placed in bands to the side of seedling, it is called Side dressing / Band placement. যেতিয়া পুলিটোৰ কাষত এটা নিৰ্দিষ্ট শাৰী বা বেণ্ড কৰি সাৰ দিয়া হয়, তাক পাৰ্শ্ব প্ৰয়োগ বা বেণ্ড প্লেচমেণ্ট (Side dressing / Band placement) বোলা হয়।
B. Multiple Choice Questions (বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন)
1. In heavy rainfall areas, the manures may be applied _______.(অধিক বৰষুণ হোৱা অঞ্চলত, সাৰ কেতিয়া প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি?)
(a) after the monsoon (মৌচুমী বায়ুৰ পিছত / বৰষুণৰ বতৰৰ পিছত)
(b) during monsoon (মৌচুমী বতাহৰ সময়ত / বৰষুণৰ বতৰত)
(c) before monsoon (মৌচুমী বায়ুৰ আগত / বৰষুণৰ বতৰৰ আগত)
(d) None of the above (ওপৰৰ এটাও নহয়)
উত্তৰ: (a) after the monsoon
2. What about plant nutrient is true?(উদ্ভিদৰ পুষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কোনটো সত্য?)
(a) Requirements differ with crop and stages of growth (শস্য আৰু ইয়াৰ বৃদ্ধিৰ স্তৰ অনুসৰি প্ৰয়োজনীয়তা ভিন্ন হয়)
(b) Efficiency depends on time and methods of application (সাৰ প্ৰয়োগৰ সময় আৰু পদ্ধতিৰ ওপৰত ইয়াৰ কাৰ্যকাৰিতা নিৰ্ভৰ কৰে)
(c) Crop response to fertiliser application (সাৰ প্ৰয়োগৰ প্ৰতি শস্যৰ সঁহাৰি থাকে)
(d) All of the above (ওপৰৰ আটাইকেইটা)
উত্তৰ: (d) All of the above
3. Nutrients in manures are _______.(জৈৱিক সাৰত থকা পুষ্টি উপাদানসমূহ কেনেকুৱা?)
(a) readily available (সহজে পোৱা যায় / অতি সোনকালে উপলব্ধ হয়)
(b) not available (উপলব্ধ নহয়)
(c) slowly available (ধীৰে ধীৰে উপলব্ধ হয়)
(d) partially available (আংশিকভাৱে উপলব্ধ হয়)
উত্তৰ: (c) slowly available
4. Fertilisers are applied mainly _______.(ৰাসায়নিক সাৰ প্ৰধানকৈ কিয় প্ৰয়োগ কৰা হয়?)
(a) to supply nutrients to the crops (শস্যক পুষ্টি যোগান ধৰিবলৈ)
(b) to correct deficiency (পুষ্টিৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ)
(c) for proper growth and development (সঠিক বৃদ্ধি আৰু বিকাশৰ বাবে)
(d) All of the above (ওপৰৰ আটাইকেইটা)
উত্তৰ: (d) All of the above
5. In which form nitrogen is easily available to plants?(উদ্ভিদে কোনটো ৰূপত নাইট্ৰ’জেন সহজে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে?)
(a) Nitrate (নাইট্ৰেট)
(b) Nitrite (নাইট্ৰাইট)
(c) Ammonia (এমোনিয়া)
(d) None of the above (ওপৰৰ এটাও নহয়)
উত্তৰ: (a) Nitrate
6. Manures and fertilisers can be applied _______.(জৈৱিক আৰু ৰাসায়নিক সাৰ কেতিয়া প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি?)
(a) during the cultivation of land (মাটি প্ৰস্তুত বা খেতি কৰাৰ সময়ত)
(b) after the seed is sown (বীজ সিঁচাৰ পিছত)
(c) in standing crop (বাঢ়ি অহা বা থিয় হৈ থকা শস্যত)
(d) All of the above (ওপৰৰ আটাইকেইটা)
উত্তৰ: (d) All of the above
C. Subjective Questions (বিষয়ভিত্তিক প্ৰশ্নসমূহ)
১. What are bio-fertilisers? How can they be classified?(জৈৱ সাৰ বা জৈৱিক সাৰ (Bio-fertilisers) কি? ইহঁতক কেনেকৈ শ্ৰেণীবিভাগ কৰিব পাৰি?)
উত্তৰ: জৈৱ সাৰ হৈছে এনে কিছুমান প্ৰস্তুতকৰণ য’ত অণুজীৱ (যেনে- বেক্টেৰিয়া, ভেঁকুৰ আৰু শেলাই) পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে থাকে। এই অণুজীৱবোৰে মাটিত পুষ্টি উপাদান সংযোজন কৰি মাটিৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি কৰে আৰু উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰে।
শ্ৰেণীবিভাগ (Classification): কিতাপৰ তথ্য অনুসৰি ইহঁতক প্ৰধানকৈ তলত দিয়া ধৰণে ভগাব পাৰি:
1. নাইট্ৰ’জেন যোগানকাৰী (Nitrogen-fixing):
a)সহজীৱী (Symbiotic): Rhizobium (ৰাইজ’বিয়াম)
b) অসহজীৱী/মুক্তভাৱে থকা (Free-living): Azotobacter (এজ’ট’বেক্টৰ), Blue-green algae (নীল-হৰিৎ শেলাই)
c) অ্যাস’চিয়েটিভ (Associative): Azospirillum (এজ’স্পাইৰিলাম)
2. ফছফৰাছ দ্ৰৱণীয় আৰু গতিশীল কৰা (Phosphorus solubilising & mobilising): Phosphate Solubilising Bacteria (PSB) আৰু Mycorrhiza (মাইক’ৰাইজা)।
২. Write down the precautions that need to be taken while applying bio-fertilisers?(জৈৱ সাৰ প্ৰয়োগ কৰাৰ সময়ত ল’বলগীয়া সাৱধানতাসমূহ লিখা।)
উত্তৰ: জৈৱ সাৰ প্ৰয়োগ কৰোঁতে তলত দিয়া সাৱধানতাসমূহ ল’ব লাগে:জৈৱ সাৰবোৰ পোনপটীয়া সূৰ্যৰ পোহৰ বা অধিক উত্তাপৰ পৰা আঁতৰাই ছাঁ থকা ঠাইত সংৰক্ষণ কৰিব লাগে।ইহঁতক কেতিয়াও ৰাসায়নিক সাৰ বা কীটনাশক ঔষধৰ (Pesticides/Fungicides) সৈতে পোনপটীয়াকৈ মিহলাব নালাগে।পেকেটত থকা শেষ তাৰিখ (Expiry date) পাৰ হোৱাৰ আগতেই ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।সাৰ প্ৰয়োগ কৰাৰ সময়ত মাটিত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে জলীয় বাষ্প বা সেমেকা ভাব থাকিব লাগে।
৩. What is green manure? What are its advantages and disadvantages?(সেউজীয়া সাৰ (Green manure) কি? ইয়াৰ সুবিধা আৰু অসুবিধাবোৰ কি কি?)
উত্তৰ: মাটিৰ উৰ্বৰতা আৰু গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পথাৰত কিছুমান দ্ৰুতবেগী শস্য (প্ৰধানকৈ মাহজাতীয় শস্য) গুটি সিঁচি গজাই, ফুল ফুলিবৰ সময়ত বা কুমলীয়া অৱস্থাতে হাল বাই মাটিৰ সৈতে মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াকে সেউজীয়া সাৰ বোলে (যেনে- ধৈঞ্চা, চনহেম্প)।
সুবিধাসমূহ (Advantages):ই মাটিৰ গাঁথনি (Soil structure) উন্নত কৰে।মাটিত জৈৱিক পদাৰ্থ (Organic matter) যোগ কৰে।বৰষুণৰ পানীয়ে মাটি ধুই নিয়া (Soil erosion) ৰোধ কৰে।মাহজাতীয় শস্যই বায়ু মণ্ডলৰ নাইট্ৰ’জেন মাটিত স্থিৰ কৰে (Nitrogen fixation)।
অসুবিধাসমূহ (Disadvantages):যদি পথাৰত শস্য লগে লগে পচিবলৈ পৰ্যাপ্ত পানী নাথাকে, তেন্তে ই মাটিৰ থকা পানীভাগ শুহি লয়।মূল শস্য সিঁচাৰ আগতে ই পথাৰত কিছু সময় লয়, যাৰ বাবে কৃষকৰ সময় অলপ বেছি লাগে।
৪. Compare the advantages of green manure and bio-fertilisers.(সেউজীয়া সাৰ আৰু জৈৱ সাৰৰ সুবিধাসমূহৰ মাজত তুলনা কৰা।)
উত্তৰ:
Leave a Reply